T.C.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI

Maden İşleri Genel Müdürlüğü

DEVLET HAKKI KOMİSYON RAPORU

Devlet Hakkının tespit edilmesinde baz alınacak kriterleri belirlemek amacıyla Makamın 15.03.2005 tarih ve 1069 sayılı oluru ile görevlendirilen komisyonumuz konu ile ilgili çalışmalarını tamamlayarak raporunu hazırlamıştır.

Devlet hakkı

Devlet hakkı ocak başı satış tutarı üzerinden alınır. Ocak başı satış tutarı ocaktan satılan tüvenan cevherin bedelidir.

- Ocakbaşı satışı yapılan maden ile üretim sahası dışındaki ruhsat sahibinin tesislerine sevk edilen madenlerin devlet hakkı alınır. Üretim sahasında stokta bekletilen madenin devlet hakkı alınmaz. Stoktan satış yapıldığı zaman devlet hakkı alınır.

- İşletme projesinde beyan edilen üretimin %10’u veya üzerinde gerçekleştirilmesine rağmen satışın olmaması durumunda o yıla ait Devlet hakkı alınmaz.

- İşletme projesinde beyan edilen üretim miktarının %10’ undan az üretimin gerçekleştirilmesi durumunda (satışın olup, olmadığına bakılmaksızın) o yıla ait devlet hakkı işletme projesinde beyan edilen üretimin %10’u üzerinden tamamlanarak alınır.

- Mevcut işletme projesindeki üretim miktarının değiştirilmesinin talebi halinde yeni bir işletme projesi alınır. Projenin incelenmesi ve uygun bulunması halinde yeni üretim miktarı baz alınarak devlet hakkı alınır.

- Birden fazla işletme iznine sahip ruhsatlarda bu madenin kompleks cevher olması halinde projedeki tüvenan kompleks üretim miktarı üzerinden devlet hakkı alınır.

- Birden fazla işletme iznine sahip kompleks olmayan madenler de işletme iznine konu olan her maden için ayrı ayrı devlet hakkı alınır.

- Sahada üretim sonrasında pasa olarak atılan / stoklanan madenlerin ileriki yıllarda tekrar işlenerek satılması durumunda satış tutarı üzerinden devlet hakkı alınır.

- Ruhsat sahiplerinin devlet hakkını ödeyerek kendilerine ait zenginleştirme tesislerine sevk ettikleri madenlerden konsantrasyon sonucu atılan pasa / bakiyelerin / atıkların değerlendirilmesi durumunda yeniden devlet hakkı alınmaz.

- 05.06.2004 tarihinden 31.12.2004 tarihine kadar olan dönem için devlet hakkı üretim yapılarak satış gerçekleştiren sahalar için ocakbaşı satış tutarı üzerinden, üretim yapmayan sahalar için ise işletme projesindeki beyanın %10’u üzerinden devlet hakkı alınır.

Üretilen madenlerden alınacak Devlet hakkı, I. Grup ve V. Grup madenler ile mıcır, kaba inşaat, dolgu, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda kullanılan her türlü yapı hammaddelerinde ocak başı satış tutarının %4'ü, diğer grup madenlerde %2'sidir.

Devlet hakkına esas olan ocak başı satış tutarı;

a) Ocak başından satılan cevherin tutarı,

b) Üretilen cevherin ruhsat sahibinin kendi tesisinde kullanılması durumunda, benzer işletmelerdeki ocak başı satış

tutarı,

c) Tüvenan cevherin ocak dışında satılması durumunda, satış fiyatından yol masrafları çıkarılarak tespit edilecek ocak başı satış tutarı,

göz önüne alınarak belirlenir.

Ruhsat sahibi tarafından beyan edilen ocak başı satış tutarının emsallerinden az olması durumunda belirlenen fark yasal faizi ile birlikte tahsil edilir.

Ereğli Kömür Havzasındaki kömürlerin Türkiye Taşkömürü Kurumunca üretilmesi sonucu özel idare payı dışında Devlet hakkı ödenmez. Ancak, Türkiye Taşkömürü Kurumu ile yapılan anlaşma sonucu üçüncü kişilerce üretilen kömür madeninden Devlet hakkı alınır.

Hazine, devlet ve orman alanlarındaki faaliyetlerde ödenecek devlet hakkı:

Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılan madencilik faaliyetlerinden Devlet hakkı %30 fazlasıyla alınır. Fazladan alınan devlet hakkının yarısı Hazine, yarısı Özel İdare hesabına yatırılır.

- Hazinenin özel mülkiyetinde veya devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler için daha önce Milli Emlaktan kira ödemesi yapılan yerler için kira süresi sonuna kadar %30 fazla devlet hakkı alınmaz.

Madencilik yapılan yerlerin Devlet ormanlarına rastlaması durumunda;

a) Beş hektardan az orman izni bulunan sahaların bu izinlerini yenilemeleri ve alanın beş hektarı geçmesi durumunda beş hektarlık alan için %30 fazla devlet hakkı alınır. Aşan kısımdan ise %30 fazla devlet hakkı alınmaz. Orman mevzuatı hükümlerine göre diğer bedeller alınır.

b) Mevcut orman izninin beş hektarı geçmesi halinde, beş hektarlık alan için %30 fazla devlet hakkı alınır. Beş hektarı aşan kısımdan fon bedelleri alınmaz. Orman mevzuatı hükümlerine göre diğer bedeller alınır.

c) 05.06.2004 tarihinden önce Orman Genel Müdürlüğü ile yapılan sözleşmeler gereği bedel ve değerlerin ödenmesi durumunda %30 fazla devlet hakkı alınmaz.

d) %50 tesis teşvik indirimi, madencilik faaliyetlerinin hazine arazisine rastlaması durumunda yukarıda belirtilen şartlara göre oluşacak %30 devlet hakkı hesaplandıktan sonra düşülerek belirlenir.

e) Madencilik yapılacak yerlerin devlet ormanı / hazine ve şahıs arazilerinden oluşması durumunda devlet hakkı arazilerin temsil oranına göre düşen paylar baz alınarak hesaplanır.

Üretilen hammaddenin kendi tesisinde kullanılması:

Ürettiği tüvenan madeni yarı mamul veya mamul hale getirmek üzere işlemek amacı ile yurt içinde kendine ait tesisinde işleyip ek katma değer sağlayan ruhsat sahiplerinden, bu tesislerde üretimde değerlendirilen maden miktarı için Devlet hakkının %50’si alınmaz.

I.Grup madenler ve mıcır ile kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda kullanılan her türlü yapı hammaddesi yukarıda belirtilen teşvikten yararlandırılmaz.

Bu kapsamda ruhsat sahiplerinin kendi tesislerinde % 50 teşvik indiriminden yararlanma durumları;

- Madenlerin öğütülerek işlem görmesi,

- Metalik madenlerin manyetik- elektromanyetik, jig, sallantılı masa, flotasyon gibi benzeri yöntemler ile zenginleştirilmesi,

- Metalik madenlerin hidrometalurji veya izabe gibi metalurjik işlemlere tabi tutulması,

- II. Grupta yer alan madenlerin plaka, levha, fayans, şömine gibi dekoratif amaçlı benzeri yarı mamul veya mamul ürün haline getirilmesi,

- V. Grupta yer alan madenlerin kesilip şekillendirilerek / parlatılarak takı ve süs eşyası olarak yarı mamul veya mamul ürün haline getirilmesi,

- IV. Grupta yer alan madenlerin ruhsat sahiplerinin kendine ait seramik, kağıt, boya, cam, tarım, yem vb. endüstriyel tesislerde işlem görerek yarı mamul veya mamul haline getirilmesi,

- I. Grup madenler hariç madenlerin hammadde olarak Beton santralleri, Alçı, Kireç ve Çimento Fabrikaları, Asfalt Plant tesislerinde işlem görmesi,

- Kömürün lavvar tesislerinde işlemden geçirilerek kalorisinin artırılması,

- Kömürün tüvenan olarak enerji santrallerinde kullanılması,

- Toz kömürün tesiste işlem görerek briket haline getirilmesi,

- Tuzların rafinasyon işlemine tabi tutulması,