|
5216 SAYILI BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ KANUNU |
|
Kanunlar Büyükşehir Belediyesi Kanunu
BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç MADDE
1.- Bu Kanunun
amacı, büyükşehir belediyesi yönetiminin hukukî
statüsünü düzenlemek, hizmetlerin plânlı, programlı, etkin, verimli ve uyum
içinde yürütülmesini sağlamaktır. Kapsam MADDE
2.- Bu Kanun, büyükşehir belediyesiyle büyükşehir
sınırları içindeki belediyeleri kapsar. Tanımlar MADDE
3.- Bu Kanunun
uygulanmasında; a)
Büyükşehir belediyesi: En az üç ilçe veya ilk kademe belediyesini kapsayan,
bu belediyeler arasında koordinasyonu sağlayan; kanunlarla verilen görev ve
sorumlulukları yerine getiren, yetkileri kullanan; idarî ve malî özerkliğe
sahip ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel
kişisini, b)
Büyükşehir belediyesinin organları: Büyükşehir belediye meclisi, büyükşehir belediye encümeni ve büyükşehir
belediye başkanını, c)
İlçe belediyesi: Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyesini, d)
İlk kademe belediyesi: Büyükşehir belediye sınırları içinde ilçe
kurulmaksızın oluşturulan ve büyükşehir ilçe
belediyeleriyle aynı yetki, imtiyaz ve sorumluluklara sahip belediyeyi, İfade
eder. İKİNCİ BÖLÜM Büyükşehir Belediyesinin Kuruluşu ve Sınırları Kuruluş MADDE
4.- Belediye
sınırları içindeki ve bu sınırlara en fazla Büyükşehir
belediyesinin sınırları MADDE
5.- Büyükşehir
belediyelerinin sınırları, adını aldıkları büyükşehirlerin
belediye sınırlarıdır. İlçe
belediyelerinin sınırları, bu ilçelerin, büyükşehir
belediyesi içinde kalan kısımlarının sınırlarıdır. İlk
kademe belediyelerinin, büyükşehir belediye
sınırları dışında belediye sınırı olamaz. Büyükşehir
belediyesine katılma MADDE
6.- Büyükşehir
belediyesinin sınırları çevresinde ve aynı il sınırları içinde bulunan
belediye ve köylerin, büyükşehir belediyesine
katılması konusunda Belediye Kanunu hükümleri uygulanır. Bu durumda katılma
kararı, ilgili ilçe veya ilk kademe belediye meclisinin talebi üzerine, büyükşehir belediye meclisi tarafından alınır. İmar
düzeni ve temel alt yapı hizmetlerinin zorunlu kıldığı durumlarda, birinci
fıkrada belirtilen belediye ve köyler, büyükşehir
belediye meclisinin kararı ve İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar
Kurulu kararı ile büyükşehir belediyesi sınırları
içine alınabilir. Büyükşehir
belediyesi sınırları içine katılan ilçe belediyeleri ile nüfusu 50.000 ve
üzerinde olan belediyeler, büyükşehir ilçe veya ilk
kademe belediyesine dönüşür. Diğer belediyeler ile köylerin tüzel kişiliği
kalkar. Tüzel kişiliği kalkan belediyelerin katılacağı ve köylerin mahalle
olarak bağlanacağı belediyeler, Bakanlar Kurulu kararında belirtilir. İlçe
ve ilk kademe belediyesi olarak büyükşehir belediye
sınırları içine katılan belediyeler, büyükşehir
belediye meclisinde seçiliş sıralarına göre tespit edilecek ilçeler beşte
bir, ilk kademeler onda bir oranında meclis üyesi ile temsil edilirler. Tama
ulaşmayan kesirler dikkate alınmaz. Bu durum ilk mahallî idareler genel
seçimine kadar geçerlidir. Bu belediyelerin başkanları hakkında 12 nci maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Büyükşehir Belediyesinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları Büyükşehir,
ilçe ve ilk kademe belediyelerinin görev ve sorumlulukları MADDE
7.- Büyükşehir
belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: a)
İlçe ve ilk kademe belediyelerinin görüşlerini alarak büyükşehir
belediyesinin stratejik plânını, yıllık hedeflerini, yatırım programlarını ve
bunlara uygun olarak bütçesini hazırlamak. b) Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde
1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak,
yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir
içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar
plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve
imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını
denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl
içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe ve
ilk kademe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını
yapmak veya yaptırmak. c)
Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev
ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili
her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar
uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı
Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak. d)
Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki
işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda
bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek. e)
Belediye Kanununun 68 ve 72 nci maddelerindeki
yetkileri kullanmak. f) Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve
uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu
sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve
toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini,
zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde,
sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve
işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği
trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek. g)
Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki meydan, bulvar, cadde ve ana
yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımını sağlamak, kentsel tasarım
projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yapılara ilişkin
yükümlülükler koymak; ilân ve reklam asılacak
yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirlemek; meydan, bulvar, cadde, yol
ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi
işlerini gerçekleştirmek. h)
Coğrafî ve kent bilgi sistemlerini kurmak. i) Sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak çevrenin,
tarım alanlarının ve su havzalarının korunmasını sağlamak; ağaçlandırma
yapmak; hafriyat toprağı, moloz, kum ve çakıl depolama alanlarını, odun ve
kömür satış ve depolama sahalarını belirlemek, bunların taşınmasında çevre
kirliliğine meydan vermeyecek tedbirler almak; büyükşehir
katı atık yönetim plânını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta
toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve
hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine
ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak,
işletmek veya işlettirmek; sanayi ve tıbbî atıklara ilişkin hizmetleri
yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya
işlettirmek; deniz araçlarının atıklarını toplamak, toplatmak, arıtmak ve
bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak. j)
Gıda ile ilgili olanlar dâhil birinci sınıf gayrisıhhî müesseseleri
ruhsatlandırmak ve denetlemek, yiyecek ve içecek maddelerinin tahlillerini
yapmak üzere laboratuvarlar kurmak ve işletmek. k)
Büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu veya işlettiği alanlarda zabıta
hizmetlerini yerine getirmek. l)
Yolcu ve yük terminalleri, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak,
işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek. m) Büyükşehirin bütünlüğüne
hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan
barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri
yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek; gerektiğinde amatör spor
kulüplerine malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar
arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda
üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclis kararıyla
ödül vermek. n)
Gerektiğinde sağlık, eğitim ve kültür hizmetleri için bina ve tesisler
yapmak, kamu kurum ve kuruluşlarına ait bu hizmetlerle ilgili bina ve
tesislerin her türlü bakımını, onarımını yapmak ve gerekli malzeme desteğini
sağlamak. o)
Kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem
taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlamak, bu amaçla bakım ve
onarımını yapmak, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden
inşa etmek. p)
Büyükşehir içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli
tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir
sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek. r)
Su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer
tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak; kaynak
suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak. s)
Mezarlık alanlarını tespit etmek, mezarlıklar tesis etmek, işletmek,
işlettirmek, defin ile ilgili hizmetleri yürütmek. t)
Her çeşit toptancı hallerini ve mezbahaları yapmak, yaptırmak, işletmek veya
işlettirmek, imar plânında gösterilen yerlerde yapılacak olan özel hal ve
mezbahaları ruhsatlandırmak ve denetlemek. u) İl düzeyinde yapılan plânlara uygun olarak, doğal
afetlerle ilgili plânlamaları ve diğer hazırlıkları büyükşehir
ölçeğinde yapmak; gerektiğinde diğer afet bölgelerine araç, gereç ve malzeme
desteği vermek; itfaiye ve acil yardım hizmetlerini yürütmek; patlayıcı ve
yanıcı madde üretim ve depolama yerlerini tespit etmek, konut, işyeri,
eğlence yeri, fabrika ve sanayi kuruluşları ile kamu kuruluşlarını yangına ve
diğer afetlere karşı alınacak önlemler yönünden denetlemek, bu konuda
mevzuatın gerektirdiği izin ve ruhsatları vermek. v) Sağlık merkezleri, hastaneler, gezici sağlık üniteleri
ile yetişkinler, yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik
her türlü sosyal ve kültürel hizmetleri yürütmek, geliştirmek ve bu amaçla
sosyal tesisler kurmak, meslek ve beceri kazandırma kursları açmak, işletmek
veya işlettirmek, bu hizmetleri yürütürken üniversiteler, yüksek okullar,
meslek liseleri, kamu kuruluşları ve sivil toplum örgütleri ile işbirliği
yapmak. y)
Merkezî ısıtma sistemleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek. z)
Afet riski taşıyan veya can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturan
binaları insandan tahliye etmek ve yıkmak. Büyükşehir
belediyeleri birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen yetkilerini, imar
plânlarına uygun olarak kullanmak ve ilgili belediyeye bildirmek zorundadır.
Büyükşehir belediyeleri bu görevlerden uygun gördüklerini belediye meclisi
kararı ile ilçe ve ilk kademe belediyelerine devredebilir, birlikte
yapabilirler. İlçe
ve ilk kademe belediyelerinin görev ve yetkileri şunlardır: a)
Kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine
verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri
yapmak ve yetkileri kullanmak. b)
Büyükşehir katı atık yönetim plânına uygun olarak, katı atıkları toplamak ve
aktarma istasyonuna taşımak. c)
Sıhhî işyerlerini, 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhî
müesseseleri, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve
denetlemek. d) Birinci fıkrada belirtilen hizmetlerden; otopark, spor,
dinlenme ve eğlence yerleri ile parkları yapmak; yaşlılar, özürlüler,
kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik sosyal ve kültürel hizmetler sunmak;
mesleki eğitim ve beceri kursları açmak; sağlık, eğitim, kültür tesis ve
binalarının yapım, bakım ve onarımı ile kültür ve tabiat varlıkları ve tarihî
dokuyu korumak; kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve
işlevlerinin geliştirilmesine ilişkin hizmetler yapmak. e)
Defin ile ilgili hizmetleri yürütmek. 4562
sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığına ve
organize sanayi bölgelerine tanınan yetki ve sorumluluklar bu Kanun kapsamı
dışındadır. Alt
yapı hizmetleri MADDE
8.- Büyükşehir
içindeki alt yapı hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin
başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile özel
kuruluşların temsilcilerinin katılacağı alt yapı koordinasyon merkezi
kurulur. Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye başkanları kendi belediyesini
ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak
katılırlar. Alt yapı koordinasyon merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki
konularla ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının (oda üst
kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun) temsilcileri de davet edilerek
görüşleri alınır. Alt
yapı koordinasyon merkezi, kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlar
tarafından büyükşehir içinde yapılacak alt yapı
yatırımları için kalkınma plânı ve yıllık programlara uygun olarak yapılacak
taslak programları birleştirerek kesin program hâline getirir. Bu amaçla,
kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlar alt yapı koordinasyon
merkezinin isteyeceği coğrafî bilgi sistemleri dâhil her türlü bilgi ve
belgeyi vermek zorundadırlar. Kesin programlarda birden fazla kamu kurum ve
kuruluşu tarafından aynı anda yapılması gerekenler ortak programa alınır.
Ortak programa alınan alt yapı hizmetleri için belediye ve diğer bütün kamu
kurum ve kuruluşlarının bütçelerine konulan ödenekler, alt yapı koordinasyon
merkezi bünyesinde oluşturulacak alt yapı yatırım hesabına aktarılır. Ortak
programa alınan hizmetler için kamu kurum ve kuruluş bütçelerinde yeterli
ödeneğin bulunmadığının bildirilmesi durumunda, büyükşehir
belediyesi veya ilgisine göre bağlı kuruluş bütçelerinden bu hizmetler için
kaynak ayrılabilir. Kamu kurum ve kuruluşları alt yapı ortak yatırım
hizmetleri için harcanan miktarda ödeneği, yeniden değerleme oranını da
dikkate alarak ertesi yıl bütçesinde ayırır. Ayrılan bu ödenek belediye veya
ilgili bağlı kuruluşunun hesabına aktarılır. Bu bedel ödenmeden ilgili kamu
kurum veya kuruluşu, büyükşehir belediyesi
sınırlarında yeni bir yatırım yapamaz. Ortak
programa alınmayan yatırımlar için bakanlıklar, ilgili belediye ve diğer kamu
kurum ve kuruluşları alt yapı koordinasyon merkezi tarafından belirlenen
programa göre harcamalarını kendi bütçelerinden yaparlar. Koordinasyon
merkezleri tarafından alınan ortak yatırım ve toplu taşımayla ilgili
kararlar, belediye ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için
bağlayıcıdır. Alt
yapı koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara
katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, İçişleri Bakanlığı tarafından
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. İçişleri Bakanlığı, çıkarılacak bu
yönetmeliğin, alt yapı yatırım hesabının kullanılması ve ödenek tahsisi ve
aktarmasına ilişkin kısımları hakkında, Maliye Bakanlığı ve Devlet Plânlama
Teşkilâtı Müsteşarlığının görüşünü alır. Ulaşım
hizmetleri MADDE
9.- Büyükşehir
içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık
hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla, büyükşehir
belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle
belirlenecek kamu kurum ve kuruluş temsilcilerinin katılacağı ulaşım
koordinasyon merkezi kurulur. Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye
başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde
koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım koordinasyon merkezi
toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşlarının (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun)
temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır. Bu
Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik
hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş
ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine
ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım
koordinasyon merkezi tarafından kullanılır. Ulaşım
koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye
başkanının onayı ile yürürlüğe girer. Ulaşım
koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar,
belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için
bağlayıcıdır. Koordinasyon
merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve
kuruluş temsilcileri, İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir. Büyükşehir
belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında,
13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun bu Kanuna
aykırı hükümleri uygulanmaz. Büyükşehir
belediyesinin yetkileri ve imtiyazları MADDE
10.- Büyükşehir,
ilçe ve ilk kademe belediyeleri; görevli oldukları konularda bu Kanunla
birlikte Belediye Kanunu ve diğer mevzuat hükümleri ile ilgisine göre belediyelere
tanınan yetki, imtiyaz ve muafiyetlere sahiptir. Büyükşehir
belediyesinin imar denetim yetkisi MADDE
11.- Büyükşehir
belediyesi, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin imar uygulamalarını
denetlemeye yetkilidir. Denetim yetkisi, konu ile ilgili her türlü bilgi ve
belgeyi istemeyi, incelemeyi ve gerektiğinde bunların örneklerini almayı
içerir. Bu amaçla istenecek her türlü bilgi ve belgeler en geç onbeş gün içinde verilir. İmar uygulamalarının
denetiminde kamu kurum ve kuruluşlarından, üniversiteler ve kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşlarından yararlanılabilir. Denetim
sonucunda belirlenen eksiklik ve aykırılıkların giderilmesi için ilgili
belediyeye üç ayı geçmemek üzere süre verilir. Bu süre içinde eksiklik ve
aykırılıklar giderilmediği takdirde, büyükşehir
belediyesi eksiklik ve aykırılıkları gidermeye yetkilidir. Büyükşehir
belediyesi tarafından belirlenen ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı
yapılar, gerekli işlem yapılmak üzere ilgili belediyeye bildirilir.
Belirlenen imara aykırı uygulama, ilgili belediye tarafından üç ay içinde
giderilmediği takdirde, büyükşehir belediyesi
3.5.1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 32 ve 42 nci
maddelerinde belirtilen yetkilerini kullanma hakkını haizdir. Ancak 3194
sayılı Kanunun 42 nci madde kapsamındaki konulardan
dolayı iki kez ceza verilemez. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Büyükşehir Belediyesinin Organları Büyükşehir
belediye meclisi MADDE
12.- Büyükşehir
belediye meclisi, büyükşehir belediyesinin karar
organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilen
üyelerden oluşur. Büyükşehir
belediye başkanı büyükşehir belediye meclisinin
başkanı olup, büyükşehir içindeki diğer
belediyelerin başkanları, büyükşehir belediye
meclisinin doğal üyesidir. Büyükşehir
ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri ile bunların çalışma usul ve
esaslarına ilişkin diğer hususlarda Belediye Kanunu hükümleri uygulanır. Meclis
toplantısı MADDE
13.- Büyükşehir
belediye meclisi, her ayın ikinci haftası önceden meclis tarafından
belirlenen günde mutat toplantı yerinde toplanır. Kasım ayı toplantısı dönem
başı toplantısıdır. Bütçe
görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi, diğer toplantıların
süresi en çok beş gündür. Mutat
toplantı yeri dışında toplanılmasının zorunlu olduğu durumda üyelere önceden
bilgi vermek kaydıyla belediye hudutları dahilinde
meclis başkanının belirlediği yerde toplantı yapılır. Ayrıca, toplantının
yeri ve zamanı mutat usullerle belde halkına duyurulur. Meclis
kararlarının kesinleşmesi MADDE
14.- Büyükşehir
belediye başkanı, hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını, yedi
gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere belediye
meclisine iade edebilir. Yeniden
görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de büyükşehir belediye meclisi üye tam sayısının salt
çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir. Büyükşehir
belediye başkanı, meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün
içinde idarî yargıya başvurabilir. Kararlar,
kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülkî
idare amirine gönderilir. Mülkî idare amirine gönderilmeyen kararlar
yürürlüğe girmez. Mülkî
idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine on gün içinde idarî yargı
mercilerine başvurabilir. İlçe
ve ilk kademe belediye meclislerinin bütçe ve imarla ilgili olanlar dışındaki
kararları dayanak belgeleriyle birlikte büyükşehir
belediye başkanına gönderilir. Büyükşehir belediye başkanı, yedi gün içinde,
gerekçesini de belirterek hukuka aykırı gördüğü kararların yeniden
görüşülmesini isteyebilir. İlgili meclis, üye tam sayısının salt çoğunluğu
ile kararında ısrar ederse karar kesinleşir. Kesinleşen
kararlar yedi gün içinde büyükşehir belediyesine
gönderilir. Belediye başkanı, kesinleşen kararın iptali için on gün içinde
idarî yargı merciine başvurabilir. Büyükşehir
kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri tarafından alınan imara
ilişkin kararlar, kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar plânına
uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten
sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. İhtisas
komisyonları MADDE
15.- Büyükşehir
belediye meclisi, her dönem başı toplantısında, üyeleri arasından seçilecek
en az beş, en çok dokuz kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. İhtisas
komisyonları, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin büyükşehir belediye meclisindeki üye sayısının meclis üye
tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur. İmar ve bayındırlık komisyonu,
çevre ve sağlık komisyonu, plân ve bütçe komisyonu, eğitim, kültür, gençlik
ve spor komisyonu ile ulaşım komisyonunun kurulması zorunludur. Meclis
toplantısını müteakip imar komisyonu en fazla on işgünü, diğer komisyonlar
ise beş iş günü toplanarak kendisine havale edilen işleri sonuçlandırır.
Komisyon bu sürenin sonunda raporunu meclise sunmadığı takdirde, konu meclis
başkanlığı tarafından doğrudan meclis gündemine alınır. Komisyon
çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir. Gündemdeki konularla ilgili
olmak üzere; kurum temsilcileri, kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşları, üniversitelerin ilgili bölümlerinin, sendikalar (oda üst
kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun, sendika konfederasyonunun bulunduğu
yerde konfederasyonun) ve uzmanlaşmış sivil toplum örgütlerinin temsilcileri
ile davet edilen uzman kişiler, oy hakkı olmaksızın ihtisas komisyonu
toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir. İhtisas
komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten
sonra büyükşehir belediye meclisinde karara
bağlanır. Komisyon
raporları alenîdir, çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenecek
maliyet bedeli karşılığında verilir. Büyükşehir
belediye encümeni MADDE
16.- Büyükşehir
belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında, belediye meclisinin her
yılın ilk olağan toplantısında kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli
oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri malî hizmetler birim
amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından
seçeceği beş üyeden oluşur. Belediye
başkanının katılamadığı toplantılarda, encümen toplantılarına genel sekreter
başkanlık eder. Büyükşehir
belediye encümeninin başkanı ve seçilmiş üyelerine, (12.000) gösterge
rakamının Devlet memur aylıkları için belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak
miktarda aylık brüt ödenek verilir. Encümenin memur üyelerine bu miktarın
yarısı ödenir. Büyükşehir
belediye başkanı MADDE
17.- Büyükşehir
belediye başkanı, büyükşehir belediye idaresinin
başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Büyükşehir belediye başkanı, ilgili
kanunda gösterilen esas ve usullere göre büyükşehir
belediyesi sınırları içindeki seçmenler tarafından doğrudan seçilir. Büyükşehir
belediye başkan vekili, Belediye Kanunundaki usullere göre belirlenir. Ancak,
büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye
başkanları büyükşehir belediye başkan vekili
olamaz. Büyükşehir
ve büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe
belediye başkanları görevlerinin devamı süresince siyasi partilerin yönetim
ve denetim organlarında görev alamaz; profesyonel spor klüplerinin
başkanlığını yapamaz ve yönetiminde bulunamaz. Büyükşehir
belediye başkanının görev ve yetkileri MADDE
18.- Büyükşehir
belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır: a)
Belediye teşkilatının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare
etmek, beldenin ve belediyenin hak ve menfaatlerini korumak. b)
Belediyeyi stratejik plâna uygun olarak yönetmek, belediye idaresinin
kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi
hazırlamak ve uygulamak, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans
ölçütlerini belirlemek, izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları
meclise sunmak. c)
Büyükşehir belediye meclisi ve encümenine başkanlık etmek, bu organların
kararlarını uygulamak. d)
Bu Kanunla büyükşehir belediyesine verilen görev ve
hizmetlerin etkin ve verimli bir şekilde uygulanabilmesi için gerekli
önlemleri almak. e)
Büyükşehir belediyesinin ve bağlı kuruluşları ile işletmelerinin etkin ve
verimli yönetilmesini sağlamak, büyükşehir
belediyesi ve bağlı kuruluşları ile işletmelerinin bütçe tasarılarını, bütçe
üzerindeki değişiklik önerilerini ve bütçe kesin hesap cetvellerini
hazırlamak. f)
Büyükşehir belediyesinin hak ve menfaatlerini izlemek, alacak ve gelirlerinin
tahsilini sağlamak. g)
Yetkili organların kararını almak şartıyla, büyükşehir
belediyesi adına sözleşme yapmak, karşılıksız bağışları kabul etmek ve
gerekli tasarruflarda bulunmak. h)
Mahkemelerde davacı veya davalı sıfatıyla ve resmî mercilerde büyükşehir belediyesini temsil etmek, belediye ve bağlı
kuruluş avukatlarına veya özel avukatlara temsil ettirmek. i)
Belediye personelini atamak, belediye ve bağlı kuruluşlarını denetlemek. j)
Gerektiğinde bizzat nikâh kıymak. k)
Diğer kanunların belediye başkanlarına verdiği görev ve yetkilerden büyükşehir belediyesi görevlerine ilişkin olan hizmetleri
yerine getirmek ve yetkileri kullanmak. l)
Gerektiğinde görev ve yetkilerinden bir veya birkaçını ilçe veya ilk kademe
belediye başkanına devretmek. m)
Bütçede yoksul ve muhtaçlar için ayrılan ödeneği kullanmak, özürlülerle
ilgili faaliyetlere destek olmak üzere özürlü merkezleri oluşturmak. Büyükşehir
belediyelerinin 7 nci maddeye göre ilçe ve alt
kademe belediyelerine görevlerini devretmeleri için büyükşehir
belediye başkanının uygun görüşü aranır. Belediye
başkanlığının sona ermesi MADDE
19.- Belediye
Kanunundaki hükümler saklı kalmak kaydıyla büyükşehir
belediye meclisinin feshine neden olan eylem ve işlemlere katılan büyükşehir, ilçe ve ilk kademe belediye başkanlarının
görevlerine Danıştay kararıyla son verilir. Danışmanlar MADDE
20.- Nüfusu ikimilyonu aşan büyükşehir
belediyelerinde on, diğer büyükşehir
belediyelerinde beşi geçmemek üzere başkan danışmanı görevlendirilebilir.
Danışman olarak görevlendirileceklerin en az dört yıllık yüksek öğrenim
kurumlarından mezun olması şarttır. Danışman olarak görevlendirilme,
memuriyete geçiş, sözleşmeli veya işçi statüsünde çalışma dahil,
ilgililer açısından herhangi bir hak teşkil etmez. Danışmanların görev
süreleri sözleşme süresi ile sınırlıdır. Ancak bu süre belediye başkanının
görev süresini aşamaz. Danışmanlara,
her türlü ödemeler dâhil, büyükşehir belediyesi
genel sekreterine ödenen brüt aylık miktarının % 75'ini aşmamak üzere
belediye meclisinin belirlediği miktarda brüt ücret ödenir. BEŞİNCİ BÖLÜM Büyükşehir Belediyesi Teşkilâtı ve Personeli Büyükşehir
belediyesi teşkilâtı MADDE
21.- Büyükşehir
belediyesi teşkilâtı; norm kadro esaslarına uygun olarak genel sekreterlik,
daire başkanlıkları ve müdürlüklerden oluşur. Birimlerin
kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi büyükşehir
belediyesi meclisinin kararı ile olur. Büyükşehir
belediyesinde başkan yardımcısı bulunmaz. Hizmetlerin etkili ve verimli bir
şekilde yürütülebilmesi için, genel sekretere yardımcı olmak üzere, nüfusu üçmilyonun üzerindeki büyükşehir
belediyelerinde en fazla beş, diğerlerinde en fazla üç genel sekreter
yardımcısı atanabilir. Büyükşehir
belediyesinde hizmetlerin yürütülmesi belediye başkanı adına onun direktifi
ve sorumluluğu altında mevzuat hükümlerine, belediyenin amaç ve politikalarına,
stratejik plânına ve yıllık programlarına uygun olarak genel sekreter ve
yardımcıları tarafından sağlanır. Personel
istihdamı MADDE
22.- Büyükşehir
belediyesi personeli büyükşehir belediye başkanı
tarafından atanır. Personelden müdür ve üstü unvanlı olanlar ilk toplantıda büyükşehir belediye meclisinin bilgisine sunulur. Genel
sekreter, belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından
atanır. Genel sekreter kadrosuna atananlar, genel idare hizmeti sınıfına dahil bakanlık genel müdürleri, genel sekreter yardımcısı
kadrosuna atananlar ise bakanlık bağımsız daire başkanları için ilgili
mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar. Büyükşehir
belediyesi daire başkanları, bağlı genel müdürlüklerin daire başkanlarının
yararlandığı makam ve görev tazminatından aynen yararlanırlar. Sözleşmeli
ve işçi statüsünde çalışanlar hariç belediye memurlarına, başarı durumlarına
göre toplam memur sayısının % 10'unu ve Devlet memurlarına uygulanan aylık
katsayının (30.000) gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı
geçmemek üzere hastalık ve yıllık izinleri dahil
olmak üzere, çalıştıkları sürelerle orantılı olarak encümen kararıyla yılda
en fazla iki kez ikramiye ödenebilir. ALTINCI BÖLÜM Malî Hükümler Büyükşehir
belediyesinin gelirleri MADDE
23.- Büyükşehir
belediyesinin gelirleri şunlardır: a)
Genel bütçe vergi gelirleri tahsilât toplamı üzerinden ilçe ve ilk kademe
belediyelerine verilen paylardan Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek
oranlar içinde ayrılarak İller Bankası tarafından gönderilecek pay. b)
Büyükşehir belediye sınırları içinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri
tahsilât toplamı üzerinden Maliye Bakanlığı tarafından hesaplanıp, ertesi
ayın sonuna kadar ilgili büyükşehir belediyesine
yatırılacak % 5 pay. c)
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununda yer alan oran ve esaslara göre büyükşehir belediyesince tahsil olunacak at yarışları dahil müşterek bahislerden elde edilen Eğlence Vergisinin
% 20’si müşterek bahislere konu olan yarışların yapıldığı yerin belediyesine,
% 30’u nüfuslarına göre dağıtılmak üzere diğer ilçe ve ilk kademe
belediyelerine ayrıldıktan sonra kalan % 50'si. d)
Büyükşehir belediyesine bırakılan sosyal ve kültürel tesisler, spor, eğlence
ve dinlenme yerleri ile yeşil sahalar içinde tahsil edilecek her türlü
belediye vergi, resim ve harçları. e) 7
nci maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde
belirtilen alanlar ile bu alanlara cephesi bulunan binalar üzerindeki her
türlü ilân ve reklamların vergileri ile asma, tahsis
ve bakım ücretleri. f) 7
nci maddenin (f) bendine göre tespit edilen park
yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirin ilçe ve ilk kademe
belediyelerine, nüfuslarına göre dağıtılacak %50'sinden sonra kalacak %50'si. g)
Hizmetlerin büyükşehir belediyesi tarafından
yapılması şartıyla 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununda belirtilen oran
ve esaslara göre alınacak yol, su ve kanalizasyon harcamalarına katılma
payları. h)
Kira, faiz ve ceza gelirleri. i)
Kamu idare ve müesseselerinin yardımları. j)
Bağlı kuruluşların kesin hesaplarındaki gelirleri ile giderleri arasında
oluşan fazlalık sonucu aktarılacak gelirler. k)
Büyükşehir belediyesi iktisadî teşebbüslerinin safi hasılâtından
büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenecek
oranda alınan hisseler. l)
Büyükşehir belediyesinin taşınır ve taşınmaz mal gelirleri. m)
Yapılacak hizmetler karşılığı alınacak ücretler. n)
Şartlı ve şartsız bağışlar. o)
Diğer gelirler. Bakanlar
Kurulu, birinci fıkranın (b) bendindeki % 5 pay oranını iki katına kadar
artırmaya veya kanunî haddine indirmeye yetkilidir. Bu payın %75'i bu
tutardan düşülerek doğrudan ilgili belediye hesabına, kalan %25'i ise büyükşehir belediyelerine nüfuslarına göre dağıtılır.
Hesaplama ve dağıtım işlemleri Maliye Bakanlığınca yapılır. Büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile ilçe ve
ilk kademe belediyeleri; tahsil ettikleri vergiler ve benzeri malî
yükümlülüklerden birbirlerine ödemeleri gereken paylar ile su, atık su ve
doğalgaz bedellerini zamanında yatırmadıkları takdirde, ilgili belediye veya
bağlı kuruluşun talebi üzerine söz konusu tutar, İller Bankası tarafından,
yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı
belediyenin hesabına aktarılır. Gecikmeden kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın
tazmini ile ilgili olarak büyükşehir belediye
başkanı ve sayman şahsen sorumludur. Bu fıkra hükmü, ilçe ve ilk kademe
belediyeleri hesabına yapılacak her türlü aktarmaları zamanında yapmayan büyükşehir belediye başkanı, bağlı kuruluş genel
müdürleri ve saymanları hakkında da uygulanır. Büyükşehir
belediyesinin giderleri MADDE
24.- Büyükşehir
belediyesinin giderleri şunlardır: a)
Belediye hizmet binaları ve tesislerin temini, bakım ve onarımı için yapılan
giderler. b)
Belediye personeline ve belediyenin seçilmiş organlarının üyelerine ödenen
maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim ile diğer
giderler. c)
İlçe, ilk kademe belediyeleri ile bağlı kuruluşlara yapacakları yardımlar ve
ortak proje giderleri. d)
Her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri. e)
Belediye zabıta ve itfaiye hizmetleri ile diğer görev ve hizmetlerin
yürütülmesi için yapılacak giderler. f)
Vergi, resim, harç, katılma payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer
gelirlerin takip ve tahsili için yapılacak giderler. g)
Belediyenin kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve birliklerle ilgili
ortaklık payı ile üyelik aidatı giderleri. h)
Mezarlıkların tesisi, korunması ve bakımına ilişkin giderler. i)
Faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ve sigorta giderleri. j)
Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile özürlülere yapılacak sosyal
hizmet ve yardımlar. k)
Dava takip ve icra giderleri. l)
Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri. m)
Avukatlık, danışmanlık ve denetim ödemeleri. n)
Kamu yararı görülen konularda yurt içi ve yurt dışı kamu sektörü, özel sektör
ve sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve diğer proje
giderleri. o)
Spor, sosyal, kültürel ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler. p)
Büyükşehir belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve
araştırması giderleri. r)
Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer
giderler. Büyükşehir
belediye bütçesi MADDE
25.- Büyükşehir
belediye bütçesi ile ilçe ve ilk kademe belediyelerinden gelen bütçeler büyükşehir belediye meclisine sunulur ve büyükşehir belediye meclisince yatırım ve hizmetler
arasında bütünlük sağlayacak biçimde aynen veya değiştirilerek kabul edilir. Büyükşehir,
ilçe ve ilk kademe belediye bütçeleri, büyükşehir
belediye meclisinde aynı toplantı döneminde ve birlikte görüşülerek karara
bağlanır ve tek bütçe hâlinde bastırılır. Büyükşehir
belediye meclisi, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin bütçelerini kabul
ederken; a)
Bütçe metnindeki kanun, tüzük ve yönetmeliklere aykırı madde ve ibareleri
çıkarmaya veya değiştirmeye, b)
Belediyenin tahsile yetkili olmadığı gelirleri çıkarmaya, kanunî sınırlar
üzerinde veya altında belirlenmiş olan vergi ve harçların oran ve
miktarlarını kanunda öngörülen sınırlarına çekmeye, c)
Kesinleşmiş belediye borçları için bütçeye konulması gerekip de konulmamış
ödeneği eklemeye, d)
Ortak yatırım programına alınan yatırımlar için gerekli ödeneği eklemeye, Yetkilidir. Büyükşehir
belediye meclisince ilçe ve ilk kademe belediye bütçelerinde yapılan
değişikliklere karşı on gün içinde Danıştaya itiraz
edilebilir. Danıştay, itirazı otuz gün içinde karara bağlar. Bütçenin
hazırlanması ve uygulanmasına ilişkin diğer hususlarda Belediye Kanunu
hükümleri uygulanır. Şirket
kurulması MADDE
26.- Büyükşehir
belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta
belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir. Genel sekreter ile
belediye ve bağlı kuruluşlarında yöneticilik sıfatını haiz personel bu
şirketlerin yönetim ve denetim kurullarında görev alabilirler. Büyükşehir
belediyesi, kendine ait büfe, otopark ve çay bahçelerini işletebilir; ya da
bu yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının % 50’sinden fazlasına ortak
olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50’sinden fazlasına ortak olduğu
şirketlere, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın
belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebilir. YEDİNCİ BÖLÜM Çeşitli Hükümler Belediyeler
arası hizmet ilişkileri ve koordinasyon MADDE
27.- Büyükşehir
kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından
uyum ve koordinasyon, büyükşehir belediyesi
tarafından sağlanır. Büyükşehir, ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasında
hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilâf çıkması durumunda, büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici
kararlar almaya yetkilidir. Yeni
kurulan büyükşehir belediyelerinde meydan, bulvar,
cadde, yol, sokak, park, spor ve kültürel tesislerin büyükşehir
belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki diğer
belediyeler arasında dağılımına ilişkin esaslar büyükşehir
belediye meclisi tarafından belirlenir. Büyükşehir
belediyesi mücavir alanlarının ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasındaki
bölüşümü büyükşehir belediye meclisince yapılır. Büyükşehir
belediyesi, 7 nci maddede sayılan hizmetleri, malî
ve teknik imkânları çerçevesinde, nüfus ve hizmet alanlarını dikkate alarak,
bu hizmetlerden yararlanacak büyükşehir
kapsamındaki diğer belediyeler arasında dengeli olarak yürütmek zorundadır.
İlçe veya ilk kademe belediyelerine ait görevlerden bir veya birkaçı, bedeli
kendileri tarafından karşılanmak ve istekte bulunmak kaydıyla, büyükşehir belediye meclisinin kararına dayanarak,
ortaklaşa veya bizzat büyükşehir belediyesi
tarafından yapılabilir. Büyükşehir
belediyesi, ilçe ve ilk kademe belediyeleri ile ortak projeler geliştirebilir
ve yatırım yapabilir. Büyükşehir belediyesi, kesinleşmiş en son yıl bütçe
gelirinin % 3’ünü aşmamak ve bütçede ödeneği ayrılmış olmak şartıyla, ilgili
belediyenin yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için büyükşehir belediye başkanının teklifi ve meclisin
kararıyla ilçe ve ilk kademe belediyelerine malî ve aynî yardım yapabilir. Büyükşehir
belediyesi ile bağlı kuruluşları, belediye başkanının onayı ile birbirlerinin
nakit ihtiyacını karşılayabilir. Bu şekildeki ödünç vermelerde faiz
uygulanmaz. Yapılacak
herhangi bir yatırımın büyükşehir belediyesi ile
bağlı kuruluşlarından bir veya birkaçını aynı anda ilgilendirdiği ve tek
elden yapılmasının maliyetleri düşüreceğinin anlaşıldığı durumlarda, büyükşehir belediye meclisi, yatırımı kuruluşlardan
birinin yapmasına karar verebilir. Bu takdirde yatırımın ilgili diğer kurumu
ilgilendiren kısmına ait harcama tutarı o kurumun hesabında borç, yatırımcı
kuruluş hesabında alacak olarak gösterilir. Diğer
hükümler MADDE
28.- Belediye
Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri ilgisine
göre büyükşehir, büyükşehir
ilçe ve ilk kademe belediyeleri hakkında da uygulanır. Değiştirilen
hükümler MADDE
29.- 18.1.1984
tarihli ve 2972 sayılı Mahallî İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar
Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. Madde
4.- Büyükşehir belediye başkanının seçiminde, seçim çevresi büyükşehir belediye sınırları içidir. Büyükşehir
belediye sınırları içindeki ilçe ve ilk kademe belediye başkanı ve belediye
meclis üyelerinin seçimlerinde seçim çevreleri, ilçe ve ilk kademe
belediyesinin sınırları içidir. MADDE
30.- 2972 sayılı
Kanunun 24 üncü maddesinin (a) bendindeki "her ilçe" ibaresinden
sonra gelmek üzere "ve ilk kademe belediyesi" ibaresi eklenmiştir. Yürürlükten
kaldırılan hükümler MADDE
31.- 27.6.1984
tarihli ve 3030 sayılı Büyük Şehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun ile aynı Kanunun
ek ve değişiklikleri; 9.8.1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 24 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin üçüncü paragrafı yürürlükten
kaldırılmıştır. GEÇİCİ
MADDE 1.- Büyükşehir
belediyeleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç iki yıl
içinde büyükşehirin 1/25.000 ölçekli nazım imar
plânlarını yapar veya yaptırır. GEÇİCİ
MADDE 2.- Bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; büyükşehir
belediye sınırları, İstanbul ve Kocaeli ilinde, il mülkî sınırıdır. Diğer büyükşehir belediyelerinde, mevcut valilik binası merkez
kabul edilmek ve il mülkî sınırları içinde kalmak şartıyla, nüfusu birmilyona kadar olan büyükşehirlerde
yarıçapı yirmi kilometre, nüfusu birmilyondan ikimilyona kadar olan büyükşehirlerde
yarıçapı otuz kilometre, nüfusu ikimilyondan fazla
olan büyükşehirlerde yarıçapı elli kilometre olan
dairenin sınırı büyükşehir belediyesinin sınırını
oluşturur. Bu
sınırlar içerisinde kalan ilçeler büyükşehir ilçe
belediyeleri, beldeler büyükşehir ilk kademe
belediyeleri haline gelir. Bu belediyeler hakkında bu Kanun ile Belediye
Kanununun belediyelerin tüzel kişiliklerinin kaldırılmasına veya başka bir
belediyeye katılmasına ilişkin hükümleri uygulanmaz. Bu
sınırlar içinde kalan köylerin tüzel kişiliği sona ererek mahalleye dönüşür.
Bu şekilde oluşan mahallelerin katılacağı ilçe veya ilk kademe belediyesi, büyükşehir belediye meclisince belirlenir. Orman
köylerinin tüzel kişiliği devam eder. Ancak ormanlarla ilgili diğer kanun
hükümleri saklı kalmak üzere bu köyler imar bakımından büyükşehir
belediyesinin mücavir alanı sayılırlar. Bu köylerde su ve kanalizasyon
hizmetlerini yürütme görev ve yetkisi ilgili büyükşehir
belediyesine bağlı su ve kanalizasyon idaresine aittir. Birinci
fıkra gereğince büyükşehir belediyesi kapsamına
alınan ilçelerin mülkî sınırları içinde kalan belediye ve köyler ile, büyükşehir belediyesi
kapsamına alınan belediyelerin mücavir alan sınırları içerisinde bulunan
köylerden; birinci fıkrada belirtilen mesafelerin dışında kalan belediye ve
köyler, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde belediye meclisi
veya köy ihtiyar heyetinin talebi üzerine büyükşehir
belediye meclisinin kararı ve İçişleri Bakanlığının onayı ile başka bir
işleme gerek kalmaksızın büyükşehir belediye
sınırları içine alınabilir. Bu köylerin mahalle olarak hangi ilçe veya ilk
kademe belediyesine katılacakları aynı meclis kararında gösterilir. Birinci
fıkra gereğince büyükşehir kapsamına alınan
belediyelerin sınırlarında yerleşim düzeni gerekleri dikkate alınarak bu
Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir sene içinde büyükşehir
belediye meclisinin talebi üzerine İçişleri Bakanlığınca gerekli
değişiklikler yapılabilir. Büyükşehir
belediye sınırlarına alınan belediyelerin organları büyükşehir
belediyesi ilçe veya ilk kademe belediyesi organları; köy muhtar ve ihtiyar
heyeti ise mahalle muhtar ve ihtiyar heyeti olarak ilk mahalli idareler genel
seçimine kadar görevlerine devam ederler. Tüzel
kişiliği kalkan köylerin malvarlıkları hak, alacak ve borçları mahalle olarak
katıldıkları belediyeye devredilir. Büyükşehir
belediye kapsamına alınma nedeniyle meydana gelecek mülki sınır
değişiklikleri katılma durumuna uygun olarak 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu
hükümlerine göre çözülür. GEÇİCİ MADDE 3.- Büyükşehir belediyeleri ve bunlara bağlı kuruluşlar ile
sermayesinin % 50'sinden fazlası büyükşehir
belediyelerine ait şirketlerin; 30.6.2004 tarihi itibariyle kamu kurum ve
kuruluşlarına olan kamu ve özel hukuka tabi alacakları, bunların diğer kamu
kurum ve kuruluşlarına olan borçlarına karşılık olmak üzere bu Kanunun yayımını
izleyen altı ay içinde mahsup edilir. Bu madde kapsamındaki alacak ve borç ifadesi bu
alacak ve borçlara ilişkin fer’ileri ve cezaları da
kapsar. Yukarıdaki
fıkra kapsamında yer alan kuruluşların mahsup işlemine konu olan veya olmayan
borçları, genel bütçe vergi gelirlerinden her ay ayrılacak paylarının %
40'ını geçmemek üzere kesinti yapılarak tahsil edilir. Bu
maddeye göre yapılacak mahsup ve kesinti işlemleri yılı bütçe kanunları ile
ilişkilendirilmeksizin ilgili kuruluş ile uzlaşma komisyonu tarafından
belirlenir; Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın önerisi üzerine
Bakanlar Kurulu tarafından karara bağlanır. Bakanlar Kurulu, ilgili
kuruluşların borç ödeme kapasitelerini de dikkate alarak ödenecek tutarları
taksitlendirmeye, taksitlendirilen kısma Kanunun yayımını izleyen günden
itibaren zam ve faiz uygulatmamaya, bu borçların fer’i ve cezalarını geçmemek
üzere indirim yapmaya yetkilidir. Uzlaşma
komisyonu Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan tarafından
görevlendirilecek bir başkan ile İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Devlet
Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı, Sayıştay Başkanlığı ve
İller Bankasından birer temsilciden oluşur. Büyükşehir belediyeleri için
ayrıca uzlaşma komisyonu kurulmaz. Belediyeler için kurulan komisyon büyükşehir belediyeleri için de görev yapar. GEÇİCİ
MADDE 4.- Bu
Kanunun yayımı tarihinde profesyonel spor kulüplerinin başkanlığını yapan
veya yönetiminde bulunan belediye başkanları, en geç 1.1.2005 tarihine kadar
bu kulüplerin başkanlığından ve yönetimindeki görevlerinden ayrılırlar. Yürürlük MADDE
32.- Bu Kanunun 23
üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi 1.1.2005 tarihinde, aynı
maddenin ikinci fıkrası yayımını izleyen ay başında,
diğer maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE
33.- Bu Kanun
hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. |